വിജയിച്ചവരിൽ നിന്ന് ഉപദേശം സ്വീകരിക്കാനാണ് നമുക്ക് ഇഷ്ടം. "ബിൽ ഗേറ്റ്സും സക്കർബർഗും കോളേജിൽ നിന്ന് ഡ്രോപ്പ് ഔട്ട് ആയവരാണ്. അതുകൊണ്ട് വിജയിക്കാൻ പഠിപ്പ് വേണ്ട." ഇതൊരു സ്ഥിരം ഡയലോഗാണ്. എന്നാൽ കോളേജിൽ നിന്ന് ഡ്രോപ്പ് ഔട്ട് ആയിട്ട് ജീവിതം തകർന്നുപോയ ലക്ഷക്കണക്കിന് ആളുകളെ നമ്മൾ കാണുന്നില്ല. നമ്മൾ വിജയിച്ചവരെ (Survivors) മാത്രമേ കാണുന്നുള്ളൂ. ഇതിനെയാണ് 'സർവൈവർഷിപ്പ് ബയസ്' (Survivorship Bias) എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.
വിമാനത്തിന്റെ കഥ
രണ്ടാം ലോകമഹായുദ്ധം നടക്കുന്ന സമയം. യുദ്ധം കഴിഞ്ഞ് തിരിച്ചുവരുന്ന വിമാനങ്ങൾ നിറയെ വെടിയുണ്ട കൊണ്ട പാടുകളായിരുന്നു. ഏറ്റവും കൂടുതൽ വെടിയേറ്റത് വിമാനത്തിന്റെ ചിറകുകളിലും വാലിലുമായിരുന്നു. അതുകൊണ്ട് ഉദ്യോഗസ്ഥർ തീരുമാനിച്ചു: "ചിറകിലും വാലിലും കൂടുതൽ കവചം (Armor) വെക്കുക. അവിടെയാണല്ലോ വെടികൊള്ളുന്നത്."
എന്നാൽ എബ്രഹാം വാൾഡ് എന്ന ഗണിതശാസ്ത്രജ്ഞൻ പറഞ്ഞു: "അരുത്! വെടിയേൽക്കാത്ത സ്ഥലത്ത് (എഞ്ചിൻ) ആണ് കവചം വെക്കേണ്ടത്."
ഉദ്യോഗസ്ഥർക്ക് അത്ഭുതമായി. വാൾഡ് പറഞ്ഞു: "നിങ്ങൾ ഇപ്പോൾ കാണുന്നത് തിരിച്ചെത്തിയ (Survivors) വിമാനങ്ങളെയാണ്. ചിറകിൽ വെടിയേറ്റിട്ടും അവ തിരിച്ചെത്തി. എന്നാൽ എഞ്ചിനിൽ വെടിയേറ്റ വിമാനങ്ങളൊന്നും തിരിച്ചെത്തിയിട്ടില്ല. അവയെല്ലാം തകർന്നു വീണു. അതുകൊണ്ട് എഞ്ചിനാണ് സുരക്ഷിതമാക്കേണ്ടത്."
കാണാത്തതിനെ കാണുക
നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലും ഇത് ബാധകമാണ്. സ്റ്റീവ് ജോബ്സിന്റെ വിജയകഥ വായിക്കുമ്പോൾ, അതേ റിസ്ക് എടുത്ത് പരാജയപ്പെട്ട ആയിരം പേരുടെ കഥ കൂടി ഓർക്കണം. വിജയിച്ചവൻ പറയുന്നത് മാത്രം കേട്ടാൽ, നമ്മൾ വിചാരിക്കും വിജയം എളുപ്പമാണെന്ന്. തോറ്റവന്റെ കഥയിൽ നിന്നാണ് നമ്മൾ യഥാർത്ഥത്തിൽ എന്ത് ചെയ്യാൻ പാടില്ല എന്ന് പഠിക്കുന്നത്.
കാണുന്ന കണക്കുകൾ എപ്പോഴും സത്യമാകണമെന്നില്ല. തിരിച്ചുവരാത്ത വിമാനങ്ങളെക്കുറിച്ച് കൂടി ചിന്തിക്കുക.