ഹാലോ ഇഫക്റ്റ്

സിനിമയിൽ എപ്പോഴും വില്ലൻ കാണാൻ വിരൂപനായിരിക്കും. നായകൻ സുന്ദരനും. നമ്മുടെ മനസ്സിൽ ചെറുപ്പം മുതലേ പതിഞ്ഞ ഒരു ചിന്തയാണിത്: "കാണാൻ ഭംഗിയുള്ളതെല്ലാം നല്ലതാണ്." ഇതിനെ മനഃശാസ്ത്രത്തിൽ 'ഹാലോ ഇഫക്റ്റ്' (The Halo Effect) എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ഒരാളുടെ ഒരു നല്ല ഗുണം (ഉദാഹരണത്തിന് സൗന്ദര്യം) കാണുമ്പോൾ, അയാളുടെ ബാക്കി എല്ലാ കാര്യങ്ങളും നല്ലതാണെന്ന് നമ്മൾ അങ്ങ് തീരുമാനിക്കും. കാണാൻ ഭംഗിയുള്ള ഒരാളെ കണ്ടാൽ നമ്മൾ വിചാരിക്കും അയാൾ നല്ല ബുദ്ധിയുള്ളവനായിരിക്കും, നല്ല സ്വഭാവമായിരിക്കും, സത്യസന്ധനായിരിക്കും എന്നൊക്കെ. നമുക്ക് അവരെക്കുറിച്ച് ഒന്നും അറിയില്ലെങ്കിലും നമ്മുടെ മനസ്സ് അവർക്ക് ഒരു 'ഹാലോ' (വിശുദ്ധരുടെ തലയ്ക്ക് ചുറ്റുമുള്ള പ്രകാശവലയം) ചാർത്തിക്കൊടുക്കും.

ഇതൊരു കെണിയാണ്

ടെഡ് ബണ്ടി (Ted Bundy) എന്ന സീരിയൽ കില്ലറെക്കുറിച്ച് കേട്ടിട്ടുണ്ടോ? അയാൾ കാണാൻ അതീവ സുന്ദരനായിരുന്നു. കോടതിയിൽ വിചാരണ നടക്കുമ്പോൾ പോലും പെൺകുട്ടികൾ അയാൾക്ക് പ്രേമലേഖനങ്ങൾ അയക്കുമായിരുന്നു. "ഇത്രയും സുന്ദരനായ ഒരാൾക്ക് കൊലപാതകം ചെയ്യാൻ പറ്റുമോ?" എന്നായിരുന്നു അവരുടെ ചോദ്യം. സൗന്ദര്യം നമ്മുടെ യുക്തിയെ അന്ധമാക്കും.

ജോലിക്ക് ഇന്റർവ്യൂവിന് പോകുമ്പോൾ നന്നായി വസ്ത്രം ധരിക്കണം എന്ന് പറയുന്നത് ഇതുകൊണ്ടാണ്. നന്നായി വസ്ത്രം ധരിച്ച ഒരാളെ കാണുമ്പോൾ ഇന്റർവ്യൂവർ അറിയാതെ തന്നെ വിചാരിക്കും "ഇയാൾക്ക് നല്ല കഴിവുണ്ടാകും" എന്ന്. ഒരു പഴയ ടീ-ഷർട്ട് ഇട്ടാണ് പോകുന്നതെങ്കിൽ, നിങ്ങൾക്ക് എത്ര അറിവുണ്ടെങ്കിലും "ഇവനൊരു ഉഴപ്പനാണ്" എന്നേ അവർക്ക് തോന്നൂ.

പുറംചട്ട നോക്കി പുസ്തകത്തെ വിലയിരുത്തരുത് എന്ന് പറയാൻ എളുപ്പമാണ്. പക്ഷേ നമ്മുടെ തലച്ചോറ് പ്രോഗ്രാം ചെയ്തിരിക്കുന്നത് അങ്ങനെയാണ്. അതുകൊണ്ട് അടുത്ത തവണ സുന്ദരമായ മുഖം കണ്ട് മയങ്ങുന്നതിന് മുൻപ് ഓർക്കുക: അത് വെറും പാക്കേജിംഗ് ആണ്, ഉള്ളിലെ സാധനം എന്താണെന്ന് തുറന്നു നോക്കിയാലേ അറിയൂ.