നമുക്ക് എന്തെങ്കിലും നഷ്ടപ്പെടുമ്പോൾ വലിയ സങ്കടമാണ്. ഫോൺ മോഷണം പോയാലോ, പണം നഷ്ടപ്പെട്ടാലോ നമ്മൾ തകർന്നുപോകും. എന്നാൽ റിയോക്കൻ (Master Ryokan) എന്ന സെൻ സന്യാസിയുടെ വീട്ടിൽ ഒരു കള്ളൻ കയറി.
റിയോക്കൻ ഒരു ചെറിയ കുടിലിലാണ് താമസിച്ചിരുന്നത്. അവിടെ മോഷ്ടിക്കാൻ ഒന്നുമില്ലായിരുന്നു. കള്ളൻ വീട് മുഴുവൻ പരതിയിട്ടും ഒന്നും കിട്ടിയില്ല. നിരാശനായി തിരിച്ചുപോകാൻ തുടങ്ങുമ്പോഴാണ് റിയോക്കൻ അവിടെ വന്നത്. കള്ളനെ കണ്ടപ്പോൾ റിയോക്കന് പേടിയല്ല, സഹതാപമാണ് തോന്നിയത്. "നീ ഇത്രയും ദൂരം കഷ്ടപ്പെട്ട് വന്നതല്ലേ? വെറുംകൈയോടെ പോകണ്ട. ഇതാ എന്റെ ഉടുപ്പ് നീ എടുത്തോ." അദ്ദേഹം താൻ ധരിച്ചിരുന്ന ഏക വസ്ത്രം ഊരി കള്ളന് കൊടുത്തു.
കള്ളൻ അന്തംവിട്ടുപോയി. ഇയാൾക്ക് വട്ടാണെന്ന് കരുതി വസ്ത്രവും വാങ്ങി അവൻ ഓടിപ്പോയി. വസ്ത്രമില്ലാതെ റിയോക്കൻ കുടിലിന് പുറത്തിരുന്ന് ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി. അവിടെ മനോഹരമായ പൂർണ്ണചന്ദ്രൻ ഉദിച്ചു നിൽക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു. അദ്ദേഹം സ്വയം പറഞ്ഞു: "പാവം മനുഷ്യൻ. എനിക്ക് കഴിയുമായിരുന്നെങ്കിൽ, ഈ മനോഹരമായ നിലാവ് കൂടി അവന് സമ്മാനമായി കൊടുക്കാമായിരുന്നു."
എന്താണ് നിങ്ങളുടെ സമ്പാദ്യം?
ആ കള്ളന് റിയോക്കന്റെ വസ്ത്രം മോഷ്ടിക്കാൻ കഴിഞ്ഞു. പക്ഷേ റിയോക്കന്റെ സന്തോഷം (നിലാവിനെ ആസ്വദിക്കുന്ന മനസ്സ്) മോഷ്ടിക്കാൻ അവന് കഴിഞ്ഞില്ല. നമ്മുടെ പണവും, സാധനങ്ങളും ആർക്ക് വേണമെങ്കിലും എടുത്തുകൊണ്ട് പോകാം. അതൊക്കെ പുറത്തുള്ള കാര്യങ്ങളാണ്. പക്ഷേ നിങ്ങളുടെ സമാധാനം, നിങ്ങളുടെ അറിവ്, കൊച്ചു കാര്യങ്ങളിൽ സന്തോഷം കണ്ടെത്താനുള്ള നിങ്ങളുടെ കഴിവ് - അത് ആർക്കും മോഷ്ടിക്കാൻ കഴിയില്ല.
യഥാർത്ഥത്തിൽ ആരാണ് പണക്കാരൻ? ഒരു വസ്ത്രം കിട്ടിയിട്ടും പേടിച്ചോടിയ ആ കള്ളനാണോ, അതോ ഒന്നുമില്ലെങ്കിലും നിലാവ് കണ്ട് സന്തോഷിച്ച റിയോക്കനാണോ?